Artritis is een verzameling van aandoeningen die de gewrichten aantasten en ontstekingen veroorzaken. De ziekte kan zich op verschillende manieren manifesteren en heeft diverse oorzaken. Het is een veel voorkomende aandoening die miljoenen mensen wereldwijd treft, ook in Nederland.
De twee meest voorkomende vormen zijn reumatoïde artritis en osteoartritis. Bij reumatoïde artritis valt het immuunsysteem het lichaam aan en beschadigt het de gewrichtskraakbeen. Osteoartritis ontstaat door slijtage van het kraakbeen over de jaren heen. Beide vormen veroorzaken pijn, zwelling en stijfheid in de gewrichten.
Risicofactoren voor artritis zijn onder meer leeftijd, genetische aanleg, overgewicht en eerder doorgemaakt letsel aan de gewrichten. Vrouwen hebben een hoger risico op reumatoïde artritis dan mannen. Een gezonde levensstijl en vroegtijdige behandeling kunnen symptomen helpen verlichten.
De symptomen van artritis verschillen per type en per persoon. Veel patiënten ondervinden pijn in de gewrichten, vooral bij beweging of 's ochtends na het wakker worden. Zwelling, roodheid en warmte rond het gewricht zijn ook veel voorkomende tekenen van ontstekking.
Stijfheid van de gewrichten is een ander kenmerkend symptoom dat kan voorkomen. Deze stijfheid is vaak erger in de vroege ochtend en kan enkele uren aanhouden. Bij ernstige artritis kan de beweeglijkheid van het gewricht aanzienlijk afnemen.
Voor een juiste diagnose zal uw huisarts of reumatoloog bloed laten onderzoeken en mogelijk scans aanvragen. Bloedtesten kunnen ontstekingsmarkers aantonen die op artritis wijzen. Röntgenfoto's of MRI-scans kunnen beschadiging aan de gewrichten zichtbaar maken en helpen bij het bepalen van de ernst.
Nederland biedt een uitgebreid assortiment aan medicijnen voor artritis behandeling. Veel patiënten beginnen met nonsteroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen, ook wel NSAID's genoemd. Deze medicijnen, zoals ibuprofen en naproxen, verlichten pijn en zwelling.
Voor reumatoïde artritis worden zogenaamde DMARD's voorgeschreven, zoals methotrexaat. Dit medicijn remt het immuunsysteem af en voorkomt verdere schade aan de gewrichten. Andere DMARD's die in Nederland beschikbaar zijn, zijn sulfasalazine en leflunomide.
Biologische geneesmiddelen zijn een recentere ontwikkeling in de artritis behandeling. Medicijnen zoals adalimumab, etanercept en infliximab blokkeren ontstekingssignalen. Deze middelen zijn zeer effectief maar worden alleen voorgeschreven onder streng medisch toezicht.
Corticosteroïden zoals prednison kunnen op korte termijn gebruikt worden om ontstekingen te verminderen. Lokale injecties met corticosteroïden kunnen rechtstreeks in het pijnlijke gewricht worden gegeven voor gerichte verlichting.
Veel patiënten zoeken naar natuurlijke manieren om artritis symptomen te verlichten naast medicijnen. Kruidentheeën met curcuma en gember hebben anti-inflammatoire eigenschappen en kunnen helpen pijn te verminderen. Deze ingrediënten zijn al eeuwenlang gebruikt in traditionele geneeskunde.
Omega-3 vetzuren uit vis en visleeroliesupplementen kunnen ontstekingen in het lichaam helpen verminderen. Onderzoeken hebben aangetoond dat regelmatige consumptie van omega-3 producten symptomen van reumatoïde artritis kan verlichten.
Fysieke therapie en regelmatige, zachte beweging zijn essentieel voor het behoud van gewrichtflexibiliteit. Zwemmen en yoga zijn bijzonder aanbevolen omdat ze de gewrichten niet overbelasten. Warme en koude compressies kunnen ook veel verlichting bieden.
Massages van gekwalificeerde therapeuten kunnen spierspanning rond de pijnlijke gewrichten verminderen. Acupunctuur wordt door sommige patiënten als nuttig ervaren voor pijnbestrijding. Een goede voeding met veel groenten en fruit ondersteunt het genezingsproces.
Het is belangrijk om een gezond lichaamsgewicht te behouden, omdat extra gewicht extra druk op de gewrichten legt. Regelmatige lichaamsbeweging helpt spieren sterker te maken en gewrichten flexibel te houden. Een dagelijkse wandeling of lichte oefeningen kunnen veel verschil maken.
Het vermijden van repetitieve bewegingen en het nemen van regelmatige pauzes kunnen artritis voorkomen of verergering tegengaan. Ergonomische aanpassingen op het werk, zoals een goed bureau en stoel, zijn belangrijk. Het gebruik van hulpmiddelen in huis kan dagelijkse taken gemakkelijker maken.
Een anti-inflammatoir voedingspatroon met veel groente, fruit, noten en vis is voordelig. Het beperken van rood vlees en geraffineerde koolhydraten kan helpen ontstekingen te verminderen. Voldoende water drinken houdt het lichaam goed voorzien van vocht.
Stress kan artritis symptomen verergeren, dus ontspanningstechnieken zijn belangrijk. Regelmatige slaap van zeven tot acht uur per nacht bevordert lichaamsherstel. Het roken moet vermeden worden omdat het het risico op reumatoïde artritis vergroot.
Het is belangrijk om een huisarts te bezoeken wanneer u gedurende meer dan twee weken gewrichtpijn ervaart. Een vroege diagnose en behandeling kunnen ernstige beschadiging aan de gewrichten voorkomen. Uw huisarts kan u verwijzen naar een gespecialiseerde reumatoloog als nodig.
In Nederland zijn er vele apothekers beschikbaar die advies kunnen geven over artritis medicijnen en hun bijwerkingen. Apothekers kunnen ook controleren of medicijnen goed combineren met andere middelen die u inneemt. Patientenverenigingen bieden ondersteuning en informatie over het omgaan met artritis.
Regelmatige controles bij uw arts helpen het effect van behandeling te monitoren. Bloed- en imaging-testen worden periodiek herhaald om vooruitgang bij te houden. Aanpassingen aan medicatie kunnen nodig zijn op basis van hoe goed u reageert op behandeling. Met de juiste begeleiding en zorg kunt u een actief en comfortabel leven leiden ondanks artritis.
